Humo "`s Nachts na tweeën", Sep'13

September 10, 2013




Brian Molko is in zijn leven al vele dingen geweest: provocateur, biseksueel, junkie, flamboyante frontman, uithangbord voor Mercedes. David Bowie, Robert Smith en andere notoire collega's stonden erbij, keken ernaar, deden hun hoed af en doken op aan zijn zijde. Met Placebo, het groepje dat hij in 1994 oprichtte met bassist Stefan Olsdal, zit hij aan zijn zevende studioplaat. Geen moeilijke plaat. Placebo maakt geen moeilijke platen. Ook al drapeer je er strijkers overheen, of schakel je de elektriciteit uit, Placebo blijft Placebo. Als fan koop je nooit een kat in een zak. Resultaat: meer dan elf miljoen verkochte platen wereldwijd.

Ik vertel Molko dat ik vannacht om 3 uur ben opgestaan om mijn vlucht te halen. `Wow,' zegt hij. `Bedankt, ik zou nooit zo vroeg opstaan voor een rock ster.' We ziten in Berlijn en we begin nen met een kleine quiz.

HUMO In welke richting kijken de paarden van het vierspan boven op de Brandenburger Tor: oost of west?

Brian Molko «Oost.»

HUMO Aan welke kant stonden ze toen de muur er nog was?

Molko «WestBerlijn?» 

HUMO Oost. In welk jaar werd de muur opgetrokken?

Molko «1950?» 

HUMO 1961. Wanneer werd hij neergehaald?

Molko «'89. Twee op vier!» 

HUMO Ik heb de nieuwe plaat, `Loud Like Love', gehoord, maar verder weet ik er niks van.

Molko «Dan weet je eigenlijk genoeg. De rest is window dressing.»

HUMO Hoe zou je ze omschrijven? De makkelijke zevende? 

Molko «Nee, makkelijk was het niet, omwille van de omstandigheden waar in we ze hebben opgenomen. Vorig jaar zijn we op vraag van de platenirma de studio ingegaan om een single op te nemen. Maar het klikte zo goed met onze producer Adam Noble (zie ook dEUS, red.) dat het aanvoelde alsof we al aan onze nieuwe plaat wa ren begonnen. Probleem: wij hadden een tour geboekt, en Adam had andere productie verplichtingen. We slaagden erin om in ijltempo de helt van de plaat op te nemen, en dan moest onze creatieve low noodgedwongen aan de keting. Toen we terug kwamen van tournee merk ten we dat we moeite had den om het niveau van de eerste sessies te halen. De lat lag hoog, we hadden vijf uitstekende songs, nu moesten we er nog vijf schrijven die daarnaast moch ten liggen. Het was een ware worste ling. En hoewel het nooit de bedoeling is geweest om de twee groepen songs apart te houden, drong zich toch een soort vinylindeling op: de songs van 2012 op kant A, die van 2013 op kant B. Ik heb mijn muzikale opvoeding ge kregen op vinyl, dus daar ben ik wel blij mee. Ik begrijp dat het voor de jonge re generatie allemaal niet zo veel uit maakt, maar een vinylplaat vastheb ben of de tracks in iTunes zien staan, heet op mij toch niet hetzelfde effect.»

HUMO Stoort het je weleens dat je veel geld en tijd steekt in het juist plaatsen van dure microfoons in een dure studio, om je muziek vervolgens uit de speakers van een iPhone te horen komen?

Molko «Ik zou daar kwaad om kun nen worden, maar dat laat ik niet toe. Ik troost me met de gedachte dat de meeste mensen tegenwoordig wel een kwalitatief hoogwaardige hoofdtele foon hebben.»

HUMO Hou je er wel rekening mee bij het mixen van de plaat?

Molko «Nee, want dan maak ik mij schuldig aan het leveren van een infe rieur product. Er zijn platen die gemixt worden voor iTunes, maar niet die van ons. Al checken we ze wel door een hele baterij speakers, inclusief computer boxen, maar dat is vooral om te contro leren of de muziek overeind blijt. Ik test onze platen nog het liefst in de wagen.»

HUMO Dat had ik ook willen doen, maar ik had enkel een stream. En illegaal was de plaat nog niet te vinden op het net.

Molko «Excellent. Ik wist het, want ik had het zelf al gecheckt. Het is heel demoraliserend als je plaat lekt. Met `Meds' is ons dat overkomen, in 2006. Het was iemand van de platenirma in Brazilië. Werk je je zes maanden in het zweet, en hop: gratis. Maar goed, 't is het einde van de wereld niet. Ik wil het belang van mijn job niet minimaliseren, maar je moet de dingen in perspectief zien: het is máár muziek. Niemand is gestorven. Zelfs die gast van de platen irma niet (lacht).»

HUMO Waarom is het máár muziek? Kan muziek dan geen levens redden? Is het dan geen medicijn?

Molko «Een medicijn tegen eenzaam heid misschien. Je kunt muziek horen en je meteen heel wat minder alleen voelen.»

HUMO Heb je `De toverberg' van Thomas Mann gelezen? 

Molko «Nee, van gehoord wel.»

HUMO In `De toverberg' is er een wetenschapper die zich kwaad maakt op muziek. Muziek is geen vooruitgang, zegt hij, muziek is stilstand.

Molko «Daar is iets van, en wellicht hou ik er net daarom zo veel van. Muziek zet de tijd even stil. En hoe meer we tenschap er in muziek wordt gestopt, hoe ziellozer ze wordt. De Japanners hebben een robotgitarist ontwikkeld: hij heet zes armen en speelt op een gi taar met vierentwintig snaren. (Met Japans accent) `You no have to pay him, never get tendinitis, never tired'.»

HUMO Wait till he fall in love with drum machine.

Molko (lacht) «Je vindt 'm op YouTube, zeker checken. Ze programmeren zich suf op dat ding, maar wat eruitkomt, blijt bagger. En hij gaat nooit een song schrijven, nietwaar.»

HUMO Terwijl een song bijna niets kan zijn. De juiste drie akkoorden met twee tekstregels kunnen recht naar het hart gaan.

Molko «Ja, maar dat krijg je zo'n com puter niet uitgelegd. Met Placebo spelen we vaak covers, en op de repe tities kleden we die vaak uit tot de ab solute essentie. Wat maakt deze song sterk? Is het de drumbeat? De gitaar lick? Die twee woorden in de brug? Als een song met twee, drie elemen ten overeind blijt, heb je straf ma teriaal in handen. We doen dat met onze eigen songs trouwens ook: als je de emotie met enkel pia no of akoestische gitaar en een stem kan overbrengen, is het een blijver.»

HUMO Heb je je weleens vergist in wat de belangrijkste elementen waren?

Molko «Nee, nooit. Bij Place bo is het namelijk overduide lijk wat het sterkste element is: mijn stem (lacht hard).»

HUMO Over je stem gesproken: in 2010 heb je in België gezongen met het symfonisch orkest Prova Symphonica onder leiding van Michel Bisceglia, naar aanleiding van het twaalfde voorzitterschap van de Europese Raad. Vonden zij dat je een goeie zanger was? `Is that your final pitch, mister Molko'?

Molko (lacht) «Om eerlijk te zijn: ik weet het niet. Maar toen ik het aanbod kreeg, heb ik er geen seconde aan getwijfeld. Zingen met een symfonisch orkest is altijd een droom geweest. Niet in het begin, toen we met Placebo starten ­ toen wilde ik gewoon lawaai maken wél sinds 2006 ongeveer, toen we op onze platen strijkers zijn beginnen te gebruiken.»

HUMO Was je zenuwachtig?

Molko «Uiteraard, omdat ik me buiten mijn comfortzone bevond. Ik sta nooit op een podium zonder mijn gitaar, ze is als het ware mijn reddingsboei. Door de gitaar hoef ik niet rond te lopen, te dansen, de Robbie Williams of Bono in mij aan te boren. Toen ik nog dronk, was dat allemaal geen probleem. Maar ik drink niet meer, en daar stond ik plots voor dat orkest aan de microfoon, zónder gitaar. Ook al droeg ik mijn meest gedistingeerde kleren, ik voelde me poedelnaakt. Toch denk ik dat ik het er niet slecht vanaf heb gebracht.»

HUMO Had je op voorhand met de muzikanten overlegd, dingen afgesproken?

Molko «Ik heb met de gitarist gepraat, en de drummer, omdat ik dacht: `Dat zijn de mensen die mij verstaan.' (lacht)»

HUMO Je vermeldde Bono. Ik zag op YouTube een filmpje waar je na de aardbeving van 2010 in Chili samen met de Chileense president een toespraak geeft. Ik dacht: `Hij is geen Bono.'

Molko «In geen geval. De prins van België heb ik ook ontmoet, prins Filip, nu de koning. Maar nee, dat zijn dingen die je beter aan de Stings en Bono's van deze wereld kunt overlaten. Die acte de présence in Chili had overigens niks met politiek te maken. Chili en Mexico zijn de landen waar het voor ons in LatijnsAmerika allemaal begonnen is ­ we zijn er huge intussen. Die aardbeving leek ons de ideale gelegenheid om iets terug te doen voor het Chileense volk, en we hebben de volledige gage van ons concert afgestaan. Op weg naar de luchthaven na het concert, kreeg ik een sms: `De president wil je ontmoeten'. Daar kun je geen nee tegen zeggen.»


ZEG EENS MERCEDES A

HUMO De nieuwe song `Too Many Friends' begint met de volgende tekstregels: `My computer thinks I'm gay, I threw that piece of junk away, on the Champs-Elysées, as I was walking home'.

Molko «Echt gebeurd, toch het eerste deel. Geen idee naar welk soort porno ik had ziten kijken, maar op een bepaald moment begon mijn computer wel heel persoonlijk en speciiek te adverteren. En het schoot leterlijk door mijn hoofd: ha, mijn computer vindt vandaag dat ik gay ben. Dat zal me leren nieuwsgierig te zijn (lacht). Maar ik dacht ook: wat een heerlijk onzinnige regel om een song mee te beginnen (lacht).»

HUMO Waar slaat de titel op, `Too Many Friends'?

Molko «Ik zit niet op Facebook of Twitter, maar op een dag hoorde ik een stel vrienden zeggen dat ze gestopt waren met het aanvaarden van online friends. Ze hadden er te veel, vonden ze. En ik dacht: `Hoe kun je nu te veel vrienden hebben?' Dat zete me aan het denken over de impact van de sociale media op de samenleving. Leiden die echt tot een wereld waarin we meer met elkaar verbonden zijn, of zijn we gewoon bezig met het creëren van een nieuwe vorm van sociale vervreemding? Loop tegenwoordig het gemiddelde café of restaurant binnen en vijftig procent van de mensen is met zijn laptop of smartphone bezig. Die mensen zijn fysiek bij elkaar, maar mentaal ziten ze ergens anders.»

HUMO Je bent veertig nu... 

Molko «Jij?»

HUMO Eenenveertig.

Molko «Heb jij last gehad met veertig worden? Ik zie veel mensen depressief worden omdat ze denken dat ze het beste deel van hun leven achter de rug hebben. Ik snap de redenering wel, maar ik weiger ze mijn gedachten te laten domineren. Voorlopig lukt me dat wonderwel.»

HUMO Waar ik het vooral moeilijk mee heb gehad, was het besef dat het feestje niet kon blijven duren. Zo'n tien jaar geleden. 

Molko (knikt) «Ik was drieëndertig toen ik in de gaten kreeg dat de party misschien wel op zijn einde aan het lopen was. Maar ik ben er lang, héél lang, aan blijven vasthouden. Ik wílde niet dat het gedaan was. Met drugs ben ik pas echt helemaal gestopt in... (denkt na) 2011. Héél veel moeite mee gehad. Ik ben pas gestopt toen ik besete dat ze me beroofden van de dingen die me écht dierbaar zijn, mijn creativiteit voorop. Ik geloof niet in de mythe van de getormenteerde kunstenaar met zijn drugs. Ik geloof in de feestvierende kunstenaar. Maar die is begraven. Dat te kunnen doen zonder jezelf mee te begraven is misschien wel de grootste kunst.»

HUMO Je zegt dat het besef is gekomen op je drieëndertigste. Zou het toeval zijn dat ze Jezus... 

Molko «Op zijn drieëndertigste aan het kruis genageld hebben? (lacht) De grote rock-`n-roll-les van de Bijbel. Er zijn natuurlijk een paar mijlpalen in het leven van een muzikant. Zevenentwintig, als je daar voorbij geraakt heb je gelukt gehad, of ben je voorzichtig geweest. En op je drieëndertigste is het inderdaad hoog tijd om komaf te maken met je messiascomplex (lacht). Volgens mij is vijtig de volgende mijlpaal, niet veertig. Tell you when I get there. Ik zag onlangs Leonard Cohen optreden: de energie die hij als zeventiger nog in zijn muziek en performance weet te leggen, dat is iets om me aan op te trekken. Want laten we eerlijk zijn: ik kan niks anders meer gaan doen, naast de muziek ben ik volstrekt unemployable.»

HUMO Je zou voltijds voor Mercedes kunnen gaan werken (Placebo speelde vijf concerten onder de banner van Mercedes en draafde blinkend op in het promofilmpje voor de nieuwe Mercedes A-klasse).

Molko (ontwijkend) «Ik heb geen rijbewijs.»

HUMO Papierwerk dan maar. Je hebt dus geen Mercedes A gekregen?

Molko «Nee, maar ik zou 'm wel aanvaard hebben. Af en toe in de garage wat in mijn Mercedes A gaan ziten: lijkt me leuk (lacht). Nee, dat event voor Mercedes... is niet iets wat we ooit nog gaan doen. Eén grote teleurstelling. Vanaf het moment dat er reclamebureaus aan te pas komen, you can kiss your artistic ass goodbye. Ik ga andermans vuile was niet uithangen, maar daar heb ik kennisgemaakt met de onderbuik.»

HUMO De posters waren mooi.

Molko «Als mensen nog steeds platen zouden kopen in plaats van ze te kopieren, zouden artiesten als wij dit soort dingen niet hoeven te doen. En ik ben vader, ik heb een zoon van zeven, dan denk je anders. Maar zoals gezegd: we zullen het nooit meer doen.»

HUMO Vergeven. Bedankt voor het gesprek.

Molko «Jij bedankt om om drie uur op te staan.»